Nikah için gerekli belgeler: başvuru, sağlık raporu, evlilik cüzdanı

Nikah için hangi belgeler gerekir? Kısa liste

Türkiye'de hukuken geçerli olan evlilik resmi nikahtır ve başvuru evlendirme memurluğuna yapılır. Resmî kaynaklarda ve belediyelerin kendi sayfalarında geçen belgeler birbirine çok benziyor: evlenme beyannamesi, kimlik, vesikalık fotoğraf, sağlık raporu ve nüfus kayıt örneği. Aşağıdaki tablo bunların ne işe yaradığını ve nereden çıktığını özetliyor.

Bu liste Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü (nvi.gov.tr) evlenme işlemleri sayfasına ve birkaç belediyenin nikah sayfasına dayanıyor. Ama sondaki uyarıyı şimdiden söyleyelim: sayılar ve ayrıntılar belediyeden belediyeye oynuyor, o yüzden aşağıda neyin değişebildiğini de tek tek göstereceğiz.

Nikah başvurusu nereye, kimlerle yapılır?

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri'nin sayfasına göre evlendirme memuru, belediye olan yerlerde belediye başkanı ya da onun görevlendireceği memur, köylerde ise muhtardır. Pratikte çoğu çift bunu belediyenin evlendirme memurluğu ya da nikah dairesi olarak bilir.

Karatay Belediyesi'nin sayfasında anlatıldığı kadarıyla çiftler birlikte, eşlerden birinin ikamet ettiği yerin evlendirme memurluğuna başvurur; istenirse noter vekâletnamesiyle yetkilendirilen biri de başvuruyu yapabilir. Mamak Belediyesi'nin sayfasında ise önemli bir ayrıntı var: başvurunun yapıldığı gün nikah töreni yapılmıyor. Yani başvuru ile nikah günü ayrı iki adım. Memurluk, tarihi başvuru sırasına göre bildiriyor.

Başvurudan sonra sana bir evlenme izin belgesi veriliyor ve bu belge, düzenlendiği tarihten itibaren 6 ay geçerli. Yani nikah tarihini bu süreyi aşmayacak şekilde ayarlaman gerekiyor. Kaç gün sonraya randevu bulunacağı ise belediyenin yoğunluğuna bağlı; düğün sezonunda tarihler hızla doluyor, bunu ayrıca düğün hazırlık listesinde zaman çizelgesiyle anlattık.

Evlilik için sağlık raporu nasıl alınır?

Sağlık raporu, çiftlerin en çok takıldığı belge, çünkü iki ayrı yol var ve belediye hangisini istediğini kendisi söylüyor. Karatay Belediyesi'ne göre memurluk, başvuru sırasında kayıtlı olduğun aile hekimine bir form gönderiyor ve hekim evlenmene engel bir hastalık olup olmadığını belirliyor. Ruh sağlığı açısından değerlendirme gerekirse resmî sağlık kurulu raporu isteniyor. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri sayfası ise raporun resmî ya da özel bir sağlık kurum ve kuruluşundan alınabileceğini yazıyor.

Mamak Belediyesi'nin sayfasında raporun aile hekiminden alınması, fotoğraflı olması, fotoğrafın üzerinde doktorun kaşesi bulunması ve düzenlendiği tarihten itibaren 6 ay geçerli olması isteniyor. Hangi muayene ya da tahlillerin yapılacağını biz yazmıyoruz; bunu aile hekimin ve belediyen söylesin. Rapor sürenin içinde kalsın diye, nikah tarihin netleşmeden çok erken almamak da akıllıca.

Yabancı uyruklu biriyle evleniyorsan sağlık raporu ve belgeler

Yabancı uyruklu biriyle evlenecek çiftlerin sık sorduğu bir şey, sağlık raporunun ayrı bir kurala bağlı olup olmadığı. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nün evlenme işlemleri sayfasında dosyada bulunacak belgeler arasında evlenme beyannamesi, rıza belgesi, vesikalık fotoğraf, evlenme ehliyet belgesi ve resmî ya da özel bir sağlık kurum ve kuruluşundan alınmış sağlık raporu sayılıyor. Aynı sayfa, Evlendirme Yönetmeliği'nin Türk vatandaşlarının evlenmesine dair hükümlerinin yabancılar için de uygulandığını yazıyor; yani sağlık raporu yabancı eş için de istenen belgeler arasında. Sayfada yabancıların raporu hangi hekimden alacağına dair ayrı bir yöntem anlatılmıyor; bunu evlendirme memurluğuna sormak en doğrusu.

Fark daha çok evlenme ehliyet belgesinde çıkıyor. Aynı sayfaya göre yabancılar için bu belge, ilgili devletin yetkili merkezi makamlarınca ya da yerel temsilciliklerince; kişinin adı, soyadı, ana ve baba adı, doğum tarihi ve evlenmesine engel hali bulunup bulunmadığı belirtilerek düzenlenmiş ve usulüne göre tasdik edilmiş olmalı. Sayfa, yabancı resmî makamlarca verilen evlenme ehliyet belgelerinin Evlendirme Yönetmeliği'nin 20. maddesinde belirtilen şekilde işleme alındığını da ekliyor; belgenin Türkçe çevirisinin ve onayının nasıl istendiğini memurluğa önceden sor.

Kısacası yabancı eşin belgesi önce kendi ülkesinin makamlarından ya da temsilciliğinden çıkıyor, sonra usulüne göre tasdik ediliyor ve bu biraz zaman alabilir. Hangi belgenin hangi ülke için nasıl hazırlanacağı değişebildiği için memurluğa ve eşinin ülkesinin temsilciliğine baştan danış. Farklı kültürlerden iki ailenin düğün süreci için iki kültürü tek günde birleştirmek yazısı da işine yarayabilir.

Bilgiler nvi.gov.tr evlenme işlemleri sayfasından alındı, Ekim 2026 itibarıyla kontrol edildi; başvurudan önce memurluğa danış.

Fotoğraf, kimlik ve nüfus kaydı: küçük ama can sıkan ayrıntılar

Bu başlıkta en tipik tuzak fotoğraf sayısı. Baktığımız resmî ve belediye sayfalarında üç ayrı sayı geçiyor: Nüfus ve Vatandaşlık İşleri sayfasında dörder adet, Mamak Belediyesi'nde üç adet, Karatay Belediyesi'nde altı adet. Hepsi renkli, ön cepheden ve sivil kıyafetle çekilmiş vesikalık isterken sayı değişiyor. Fazlasını çektirmek bir şey kaybettirmez, eksik götürmek ise seni kapıdan çevirir. Fotoğrafların son altı ay içinde çekilmiş olması da bazı belediyelerde şart.

Kimlik için Mamak Belediyesi, fotoğraflı nüfus cüzdanının aslının gösterilmesini ve bir fotokopisini istiyor. Nüfus kayıt örneğine gelince, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri sayfası, aile kütük kayıtlarına dayanan nüfus kayıt örneğinin evlenme ehliyet belgesi olarak kabul edildiğini söylüyor. e-Devlet'te de nüfus kayıt örneği sorgulama hizmeti var; memurluğun hangi yoldan alınmış örneği kabul ettiğini önceden sormak yeterli.

Yaş konusunda da Nüfus ve Vatandaşlık İşleri'nin sayfasında net bir cümle var: on sekiz yaşını doldurmuş, vesayet altında olmayan kadın ve erkek, başkasının iznine bağlı olmadan evlenebilir. Daha küçük yaşlar için ayrı bir hukuki süreç var, ona burada girmiyoruz.

Nikah günü neler olur, evlilik cüzdanı ne zaman verilir?

Nikah, taraflar bizzat hazır bulunurken ve en az iki tanık önünde yapılıyor; bunu Nüfus ve Vatandaşlık İşleri sayfası açıkça yazıyor. Tanıkların hangi kimlik bilgileriyle geleceğini memurluğa önceden sorman iyi olur, çünkü bunu belediyeler kendi uygulamasına göre bildiriyor.

Günlük dilde "evlilik cüzdanı" denen belgenin resmî adı aile cüzdanı. Karatay Belediyesi'nin sayfasına göre evlendirme memuru nikahtan sonra eşlere aile cüzdanını veriyor. Evlenmenin kaydı ise nüfus müdürlüğüne resmî bir bildirimle işleniyor; bildirimin ayrıntısını memurluk yürütüyor, sen sadece cüzdanını ve kayıtlarını sonradan kontrol et.

Resmi nikahla dini nikahın farkını ve sırasını merak ediyorsan imam nikahı ve resmi nikah yazısında topladık. Söz ve nişanın bu işlemlerle ilişkisi için de söz, nişan ve nikah farkı iyi bir başlangıç.

Evlilik izni kaç gün, işyerine ne söylemeli?

Nikah gününü belirleyince işyerini de hesaba kat. 4857 sayılı İş Kanunu'nun ek 2. maddesi, işçiye evlenmesi halinde üç gün ücretli izin verileceğini söylüyor (metni mevzuat.gov.tr'deki kanundan okuduk). Bu hüküm İş Kanunu kapsamındaki işçileri ilgilendiriyor. Memursan, kendi hesabına çalışıyorsan ya da sözleşmen farklıysa durum değişebilir; İK birimine ya da kurumuna sor. İznin hangi günlerde ve nasıl kullanılacağı konusunda da işverenle önceden konuşmak en rahatı.

Yurt dışında yaşıyorsan: Türkiye'de ya da konsoloslukta nikah

Gurbetteki çiftler için iki ayrı yol var ve hangisinin sana uyduğu eşinin uyruğuna bağlı.

• Türkiye'de nikah: Başvuru aynı evlendirme memurluğuna yapılıyor. Türkiye'de bir Türk vatandaşı ile bir yabancı ancak yetkili Türk evlendirme memuru önünde evlenebilir (Nüfus ve Vatandaşlık İşleri sayfası). Yabancı eşin hangi ek belgeleri getirmesi gerektiği ülkeye göre değişebilir; bunu hem memurluğa hem eşinin ülkesinin konsolosluğuna sor. Yurt dışında alınmış sağlık raporu ya da belgelerin kabul edilip edilmediğini de memurluktan öğren.
• Konsoloslukta nikah: Nüfus ve Vatandaşlık İşleri sayfasına göre yurt dışında evlendirme yetkisi, yerel mevzuatın kabul etmesi şartıyla dış temsilciliklere ait. Köln Başkonsolosluğu'nun 2 Şubat 2026 tarihli bilgi notuna göre çiftin ikisinin de Türk uyruklu olması ve başvuruda şahsen bulunması gerekiyor; çifte vatandaşların ya da yabancı uyruklu biriyle evlenenlerin nikahı başkonsoloslukta kıyılamıyor. Randevu konsolosluk.gov.tr üzerinden alınıyor. Aynı notta Almanya'daki ikamet belgesi, sağlık raporu ve dört vesikalık fotoğraf gibi belgeler sayılıyor.

Önemli nokta şu: belge listesi konsolosluktan konsolosluğa değişir, Köln'deki liste Hollanda ya da Fransa'daki bir temsilcilik için geçerli olmayabilir. Kendi konsolosluğunun güncel bilgi notunu mutlaka oku. Düğünün yurt dışında nasıl planlandığı için Almanya'da Türk düğünü organize etmek yazısına, tatilde memlekette yapmayı düşünenler için düğün maliyeti yazısına bakabilirsin.

Başvurudan önce hızlı kontrol listesi

Evraklara koşmadan önce şu sırayla ilerlemek zaman kazandırır.

• Belediyeyi ara ya da sayfasına bak: hangi belgeleri, kaç fotoğrafı ve hangi sağlık raporu yolunu istediklerini öğren.
• Nüfus kayıt örneğini ve fotoğrafları hazırla: fazladan fotoğraf çektirmek sorun çıkarmaz.
• Sağlık raporunu zamanla: 6 aylık sürelerin nikah tarihine denk geldiğinden emin ol.
• Başvuruyu birlikte yap: randevu ve nikah gününü sırayla netleştirin.
• İşyerini bilgilendir: evlilik izni için tarihi erkenden söyle.

Nikah tarihinden önce kendi içinde de netleşmen gereken bir şey var: ciddi niyetle kiminle yola çıktığın. Aynı kökten biriyle tanışmak istiyorsan Lokum'da memleketini ve niyetini profilinde gösterebiliyor, karşılıklı beğenince eşleşebiliyorsun; profilini de kısa bir selfie kontrolüyle doğrulatabiliyorsun. Teklif aşamasındaysan evlilik teklifi nasıl yapılır yazısı bir sonraki adım için hazır.

Bilgiler Ekim 2026 itibarıyla kontrol edildi; başvurudan önce belediyene danış.