Relatie met een Turkse man of vrouw: wat moet je echt bespreken?

Waarom dit gesprek belangrijker is dan de vraag "hoe zijn Turkse mannen?"

Wie zoekt op "relatie met een Turkse man" wil meestal weten wat hem of haar te wachten staat. Begrijpelijk, maar een eerlijk antwoord begint met een kanttekening: er bestaat niet één Turkse man of vrouw. Iemand uit Rotterdam met ouders uit Kayseri, iemand uit Istanbul die in Berlijn werkt en iemand die in een dorp aan de Zwarte Zee is opgegroeid hebben soms meer verschillen dan overeenkomsten. Algemene uitspraken helpen daarom weinig, ook niet als ze positief zijn bedoeld.

Wat wel helpt, is weten welke onderwerpen je moet bespreken. Dat geldt voor elke relatie, maar in een relatie tussen twee achtergronden komen sommige thema's eerder en harder op tafel: familie, geloof, taal, tempo en de vraag waar jullie later wonen. Dit stuk is geen beschrijving van hoe "zij" zijn, maar een gespreksagenda voor jullie tweeën. Het is bedoeld voor iedereen die met een Turkse man of vrouw datet, of je nu zelf Turks bent, Nederlands, of allebei een beetje.

Begin bij wat jullie allebei bedoelen met "relatie"

Het woord relatie kan van alles betekenen. Voor de een is het twee mensen die elkaar leuk vinden en kijken waar het heen gaat. Voor de ander is het een stap richting verloving en huwelijk, waarbij de families op een gegeven moment meedoen. Veel misverstanden ontstaan niet door cultuur, maar doordat niemand het woord heeft uitgelegd.

Vragen die je rustig kunt stellen:

• Wat wil jij hiermee op de lange termijn?
• Wanneer zou je het aan je ouders vertellen, en wat zouden ze vragen?
• Wat betekent "serieus" voor jou, in maanden en in gedrag?

Je hoeft niet meteen een plan te hebben. Wel is het goed om te weten of jullie hetzelfde voor ogen hebben. Hoe je serieuze bedoelingen van losse woorden onderscheidt, lees je in hoe je serieuze intenties herkent.

Familie: hoe dichtbij en hoeveel inspraak?

In veel Turkse gezinnen is familie geen achtergrondgeluid maar een vast onderdeel van het leven. Dat kan betekenen dat ouders vaak bellen, dat zondag een familiedag is en dat een partner op een gegeven moment wordt voorgesteld. Hoe sterk dat speelt, verschilt enorm per gezin en per generatie. Sommige gezinnen laten hun kinderen volledig vrij, andere denken graag mee.

Bespreek daarom concreet, niet in algemeenheden:

• Hoe vaak zien jullie je ouders en wat verwachten ze daarin van een partner?
• Wie beslist als jullie het ergens niet over eens zijn, jullie tweeën of ook de families?
• Wat gebeurt er als je ouders je keuze niet meteen steunen?

Een goede eerste stap is een idee krijgen van wat een kennismaking inhoudt. Daarover gaat hoe je Turkse schoonouders leert kennen. Een warm gezin is geen bedreiging voor jullie relatie, maar het vraagt wel dat je samen afspreekt waar jullie eigen ruimte begint.

Geloof en leefstijl: één woord, veel invullingen

"Moslim" of "niet praktiserend" zegt weinig over wat iemand in het dagelijks leven doet. De een vast tijdens de ramadan en drinkt geen alcohol, de ander viert vooral de feestdagen met familie, een derde gelooft op een eigen manier of niet. Dat is een persoonlijke kwestie en niet aan buitenstaanders om te beoordelen.

Wat jullie wel kunnen doen, is elkaars praktijk leren kennen zonder oordeel. Bijvoorbeeld:

• Wat doe je zelf wel en niet, en wat is voor jou vanzelfsprekend?
• Hoe wil je later met feestdagen, eten en opvoeding omgaan?
• Wat vinden je ouders belangrijk, en waar wijkt jouw eigen leven daarvan af?

Niemand hoeft hier "hetzelfde" in te zijn. Het gaat erom of jullie elkaars keuzes kunnen respecteren en of er iets is waar een van jullie niet in kan meebewegen. Meer over de achtergrond lees je in cultuurverschillen in een relatie.

Rollen, werk en geld

Wie verdient, wie kookt, wie neemt de telefoon op als de familie belt? Over taakverdeling bestaan in elke cultuur ideeën, vaak onuitgesproken. In Turkse gezinnen kun je alles tegenkomen, van een volledig gelijkwaardige verdeling tot een meer traditioneel patroon. Je weet pas wat voor jullie geldt als je het vraagt.

Praat over de praktische kant:

• Werken jullie allebei, of werkt liever een van jullie voltijds? Hoe zien jullie dat voor je?
• Hoe gaan jullie met geld om: gezamenlijk, gescheiden, of een mix?
• Heeft een van jullie financiële verplichtingen richting familie, bijvoorbeeld in Turkije?

Dat laatste punt wordt makkelijk overgeslagen, terwijl het later veel invloed kan hebben. Een open gesprek hierover is geen wantrouwen maar voorbereiding. Voor Turkse vrouwen en wat zij zoeken in een partner is er een apart stuk: wat Turkse vrouwen echt willen.

Turkse man en Nederlandse vrouw, of andersom: taal, communicatie en jaloezie

Taal is meer dan woorden. Als een van jullie in het Nederlands is opgegroeid en de ander in het Turks, kan een grap, een verwijt of een koosnaampje anders aankomen dan bedoeld. Het helpt om te zeggen wat je bedoelt en na te vragen wat de ander hoorde, zeker bij ruzie of gevoelige onderwerpen.

Bespreek ook hoe jullie met afstand en vrijheid omgaan:

• Hoeveel contact per dag voelt prettig, en wanneer voelt het als controle?
• Wat vinden jullie van vriendschappen met het andere geslacht, en van social media?
• Hoe zeggen jullie het als je je onzeker voelt?

Zorgzaamheid en bezitterigheid zijn niet hetzelfde. Voelt contact vooral als controle, bijvoorbeeld bij verboden of dreigementen, dan is dat geen cultuurverschil maar een signaal om serieus te nemen. Zoek dan hulp bij mensen die je vertrouwt of een professional. In Nederland kun je terecht bij Veilig Thuis, dag en nacht en anoniem bereikbaar op 0800 2000. Bij acuut gevaar bel je 112.

Waar wonen, welke feestdagen, welke toekomst?

Voor veel stellen met Turkse roots is er een stille vraag over wonen. Blijven jullie in Nederland, kijken jullie naar Turkije, of verdelen jullie de tijd? Daar hangen werk, familie en kinderen aan vast. Praat er vroeg over, ook al is het nog geen realiteit.

• Welke landen voelen voor ieder van jullie als thuis?
• Hoe verdelen jullie vakanties en feestdagen tussen families?
• Welke taal spreken jullie later thuis met de kinderen?

Een luchtige manier om te beginnen is vertellen over je eigen memleket en wat je daar mist. Mensen praten graag over waar ze vandaan komen, en het levert vaak meer op dan een abstract gesprek over de toekomst.

Een snelle gespreksagenda

In deze tabel zie je in één oogopslag welke onderwerpen je kunt aansnijden, met per onderwerp een eerste vraag.

Als je twijfelt, of als je dit voor het eerst doet

Twijfel hoort erbij en is niet automatisch een slecht teken. Wil je weten hoe je daarmee omgaat, lees dan twijfel over je relatie. Staat een verloving in het vooruitzicht, dan geeft het stuk over de Turkse verloving een beeld van wat je kunt verwachten. Voor een breder beeld van gewoonten en waarden is er het overzicht over Turkse cultuur, normen en waarden.

Ben je nog op zoek naar iemand met wie je deze gesprekken kunt voeren? Lokum is een datingapp voor mensen met Turkse roots. Op een profiel staat met welke bedoeling iemand zoekt en waar zijn of haar memleket ligt, een match komt er alleen als jullie elkaar allebei liken, en geverifieerde profielen hebben een korte live selfiecheck achter de rug. Meer uitleg vind je in ons overzicht voor Turkse singles.