Situationship, LAT-relatie en platonische relatie: wat is het verschil?

Wat is een situationship, in gewone woorden?

Een situationship is iets tussen vrienden en een relatie in. Jullie zien elkaar regelmatig, appen veel, misschien is er ook intimiteit, maar niemand heeft het een naam gegeven. Er is geen afspraak over trouw, geen plan en geen antwoord op de vraag "wat zijn wij eigenlijk?". Het voelt als een relatie zonder de zekerheid van een relatie.

Dat hoeft niet slecht te zijn. Voor sommige mensen is het precies wat ze nu willen: aandacht en gezelligheid zonder verplichtingen. Het wordt pas lastig als jullie niet hetzelfde willen, en dat is vaak zo. Eén van de twee hoopt stilletjes dat het groeit, de ander is blij dat het blijft zoals het is.

Een snelle toets: kun je rustig vragen waar jullie aan toe zijn, zonder dat het gesprek ongemakkelijk of vijandig wordt? Zo ja, dan is het waarschijnlijk een verkennende fase. Zo nee, dan is vaagheid zelf het probleem geworden.

Wat is een LAT-relatie, en waarom is dat geen langeafstandsrelatie?

LAT staat voor living apart together: jullie hebben een vaste, serieuze relatie, maar wonen bewust in aparte huizen. Dat kan twee straten verderop zijn, of in dezelfde stad. Het gaat om een keuze voor een eigen plek, niet om een gebrek aan nabijheid.

Dat verschilt van een langeafstandsrelatie. Daar wonen jullie apart omdat je niet anders kunt, bijvoorbeeld omdat de een in Rotterdam woont en de ander in Izmir, en de afstand is iets waar je doorheen moet. Bij LAT is apart wonen de afspraak, bij een langeafstandsrelatie is het de omstandigheid. Beide termen worden online vaak door elkaar gebruikt, maar ze beschrijven iets anders.

Zit je zelf in een relatie over landsgrenzen heen? Lees dan hoe je een relatie tussen Europa en Turkije laat werken. Wil je weten hoe een zomerse vakantieliefde zich daartoe verhoudt, kijk dan naar het stuk over de zomerliefde in de memleket.

Wat is een platonische relatie?

Een platonische relatie is een hechte band zonder romantiek of seksuele component. Denk aan een diepe vriendschap waarin je alles deelt, elkaar steunt en veel tijd samen doorbrengt, maar zonder dat het om verliefdheid gaat.

Waarom zoeken mensen het woord op? Meestal omdat de grens soms vervaagt. Je hebt een goede vriend of vriendin van het andere geslacht en iedereen om je heen vraagt: "is dat echt alleen vriendschap?" Of omdat een van de twee ineens meer voelt. Dan helpt het om eerlijk te zijn, voordat de ander het zelf raadt.

In een Turkse familie is die vraag vaak nog scherper. Een hechte vriendschap met iemand van het andere geslacht roept sneller vragen op dan in veel Nederlandse kringen. Dat is geen reden om vriendschappen te schrappen, wel een reden om te weten wat je ouders zien en waarom ze daar iets van vinden.

Hoe verhouden deze drie zich tot elkaar?

Naast elkaar gelegd zie je het verschil meteen. De kern zit steeds in twee vragen: is er een afspraak, en is er romantiek?

Dus: een LAT-relatie lijkt van buiten op een situationship omdat jullie niet samenwonen, maar het is het tegenovergestelde. Er is een duidelijke afspraak. Een situationship heeft juist alleen het gevoel, zonder het label.

Wanneer wordt "we zien wel" een probleem?

Zodra een van jullie meer wil dan de ander. Zolang jullie allebei tevreden zijn, is er niets mis met rustig kijken waar het heen gaat. Maar "we zien wel" is geen neutrale zin als je serieuze intenties hebt. Voor wie een partner zoekt om mee te trouwen, werkt de tijd tegen vaagheid.

Let op deze signalen:

• Je weet na maanden nog steeds niet of je "iets" bent of gewoon een leuke bezigheid.
• Plannen blijven kortlopend: jullie spreken af voor dit weekend, nooit voor volgende maand.
• Je wordt niet voorgesteld aan vrienden, laat staan aan familie.
• Je vraag "waar gaan we heen?" wordt weggelachen of uitgesteld.
• Jij past je telkens aan om het niet kapot te maken.

Eén van deze dingen zegt niet veel. Meerdere, over langere tijd, wel. Soms ligt het aan bindingsangst bij de ander, soms aan iemand die het gewoon gezellig vindt zoals het is. Waar het ook vandaan komt, jouw tijd is jouw tijd. Het lijkt veel op wat je ook ziet bij ghosting: de onduidelijkheid doet meer pijn dan het antwoord had gedaan.

Hoe stel je de vraag "wat zijn wij?" zonder druk te leggen?

Kies een rustig moment, niet midden in een ruzie en niet via een berichtje om middernacht. Praat vanuit wat jij wilt, niet vanuit wat de ander fout doet. Een paar zinnen die je kunt aanpassen:

• "Ik vind het fijn met jou en ik wil weten hoe jij hierover denkt."
• "Ik zoek op termijn een serieuze relatie. Zit jij daar ook in, of is het voor jou iets anders?"
• "Ik wil niet blijven raden. Kunnen we samen zeggen wat dit is?"

Daarna kom je in het lastigste deel: het antwoord echt horen. Als iemand zegt "ik weet het nog niet", dan is dat een antwoord. Je mag er zelf een termijn aan verbinden. Als iemand zegt dat het voor hem of haar luchtig blijft, dan weet je wat je hebt, en kun je kiezen of dat past. Het gaat er niet om iemand te dwingen, maar om zelf niet in een gok te blijven zitten.

Meer over wat een serieuze bedoeling kenmerkt, lees je in hoe je serieuze intenties herkent. Let ook op het verschil tussen mooie woorden en gedrag: dat komt terug in de rode vlaggen bij daten.

Hoe leg je dit uit aan je Turkse ouders?

Voor veel Turkse ouders bestaan er grofweg twee soorten relaties: serieus, met het oog op trouwen, en niet serieus, en dan liever niet. Het tussengebied waar jij in zit, "we kennen elkaar, maar we weten het nog niet", bestaat in hun woordenboek nauwelijks. Dat maakt het uitleggen lastig, en dat is geen onwil. Het is een andere manier van kijken: een relatie is voor hen iets van twee families, niet alleen van twee mensen.

Wat helpt:

• Wacht met vertellen tot je weet wat het is. Een vage situatie uitleggen aan ouders geeft vooral veel vragen en weinig rust. Eerst helderheid voor jezelf.
• Gebruik hun taal. "We leren elkaar kennen met serieuze bedoelingen" begrijpen ouders. "We hebben iets, maar geen label" niet.
• Leg LAT uit als een keuze. Bij een LAT-relatie is het goed om te zeggen dat jullie een vaste relatie hebben maar nog niet samenwonen. Dat past vaak beter bij hun verwachtingen dan je denkt, zeker als het doel een huwelijk is.
• Blijf eerlijk. Een situationship als "gewoon een vriend" voorstellen kan later pijn doen als het uitkomt.

Ouders vertellen is een eigen onderwerp, met meer praktische tips in hoe je je ouders over je datingleven vertelt. En als zij moeite hebben met je keuze, vind je hulp in wat je doet als je ouders je partner afkeuren.

Waar Lokum past in dit verhaal

Het grootste deel van de pijn bij een situationship komt voort uit verschillende verwachtingen die pas laat zichtbaar worden. Hoe eerder je weet wat de ander zoekt, hoe minder je hoeft te raden.

Daarom is het fijn om te beginnen op een plek waar mensen laten zien dat ze serieus zijn. Op Lokum, de Turkse datingapp voor Turken in Turkije én daarbuiten, kun je in je profiel laten zien wat je zoekt, je profiel met een selfie laten verifiëren zodat anderen een vinkje zien, en via de memleket-match mensen vinden met dezelfde roots. Een app maakt van een vage situatie geen duidelijke relatie. Maar als je vanaf het begin eerlijk zegt wat je zoekt, hoef je er later minder over te twisten.