Turken in Nederland: aantallen, geschiedenis en identiteit

Hoeveel Turken wonen er in Nederland?

Het korte antwoord: volgens het CBS woonden er op 1 januari 2026 479.880 mensen met Turkije als herkomstland in Nederland. Op een bevolking van 18.130.208 mensen is dat ruim 2,6 procent (onze eigen berekening). Het CBS telt daarbij mensen die zelf in Turkije zijn geboren en mensen die in Nederland zijn geboren met een ouder die in Turkije is geboren. Zijn beide ouders in het buitenland geboren, dan kijkt het CBS naar het geboorteland van de moeder.

Die precisering is belangrijk, want er bestaat geen officieel getal voor "Turken" als etnische groep. Het CBS registreert geboorteland en herkomst, geen identiteit. Wie zich Turks of Turks-Nederlands noemt zonder dat een ouder in Turkije is geboren, zoals veel mensen van de derde generatie, zit dus niet in dit getal. Omgekeerd telt iedereen mee die er statistisch onder valt, ook als hij of zij zich vooral Nederlander voelt.

Het CBS schrijft zelf dat het zijn indeling naar herkomst aanpast: voortaan weegt meer mee waar iemand zelf is geboren, naast waar de ouders zijn geboren, en het woord migratieachtergrond verdwijnt. Cijfers uit oudere artikelen en van andere sites kun je daarom niet zomaar naast deze getallen leggen.

Bron: CBS StatLine, tabel 85458NED "Bevolking; herkomstland, geboorteland, leeftijd, regio, 1 januari", stand 1 januari 2026, definitieve cijfers (opendata.cbs.nl). Gecontroleerd in oktober 2026.

Hoe is dat aantal de afgelopen jaren veranderd?

In de tabel staan op dit moment de jaren 2022 tot en met 2026. In die periode groeide het aantal mensen met Turkije als herkomstland ieder jaar, in totaal met bijna 49.200 mensen.

Wat opvalt, is de verdeling naar geboorteland. In 2026 is ongeveer de helft van deze groep (236.769 mensen) in Nederland geboren, en de andere helft (243.111) daarbuiten. In 2022 was de groep die buiten Nederland is geboren nog duidelijk kleiner. Sinds 2025 is die groep net iets groter dan de groep die hier is geboren. Over de redenen zegt de tabel niets, dus daar doen we geen uitspraken over. Wel laat het zien dat "Turks in Nederland" geen eenduidig verhaal is: de ene helft groeide hier op, de andere kwam later.

Ter vergelijking: het CBS publiceert in dezelfde tabel ook de herkomstlanden Marokko (437.328) en Suriname (370.281) voor 2026. Turkije is daarmee de grootste van die drie.

Bron: dezelfde CBS-tabel 85458NED, 1 januari 2022 tot en met 2026. Gecontroleerd in oktober 2026.

Waar wonen Turkse Nederlanders het meest?

De grote steden vallen op. Het CBS geeft voor 1 januari 2026 de volgende aantallen mensen met Turkije als herkomstland:

• Rotterdam: 49.760
• Amsterdam: 47.675
• Den Haag: 46.001
• Utrecht (gemeente): 15.469

Samen zijn de drie grootste steden goed voor ongeveer 30 procent van het landelijke totaal (eigen berekening). De rest woont verspreid over het land. Direct na Utrecht volgen in dezelfde tabel bijvoorbeeld Zaanstad (14.309) en Eindhoven (13.828). Het CBS-cijfer is een momentopname per gemeente, geen volledig beeld van wie waar naartoe verhuist.

Bron: CBS StatLine, tabel 85458NED, regio per gemeente, 1 januari 2026. Gecontroleerd in oktober 2026.

Hoe is het zo gekomen? De wervingsovereenkomst van 1964

De Turkse aanwezigheid in Nederland begint, in grote lijnen, in de jaren zestig. De Canon van Nederland beschrijft hoe de Nederlandse economie in die tijd snel groeide en arbeiders tekortkwam. Bedrijven keken naar het buitenland. Eerst kwamen vooral Italiaanse, Spaanse, Griekse en Joegoslavische arbeiders, en na een wervingsovereenkomst met Turkije in 1964 volgden Turkse arbeiders. Marokkaanse arbeiders kwamen vijf jaar later.

De Canon beschrijft ook hoe de werving in de jaren zeventig officieel werd stopgezet, en dat veel arbeiders bleven. De wet op de gezinshereniging uit 1974 maakte het mogelijk dat zij hun gezin lieten overkomen. Wat bedoeld was als tijdelijk werk, werd daarmee voor veel families een vaste plek.

De Canon noemt het jaar van de overeenkomst, niet de precieze datum of de inhoud ervan. Daarom laten we die details hier weg.

Bron: Canon van Nederland, venster "De gastarbeiders" (canonvannederland.nl/nl/gastarbeiders). Gecontroleerd in oktober 2026.

Wat cijfers niet vertellen: identiteit tussen twee landen

Een getal telt mensen, maar zegt niets over hoe iemand zichzelf ziet. Dat zie je bij de tweede en derde generatie het duidelijkst. Iemand die in Nederland is geboren, Nederlands denkt en Turks praat met zijn oma, staat in dezelfde statistiek als iemand die als volwassene is gekomen. Beiden horen erbij, en geen van beiden hoeft zich te verantwoorden.

Veel mensen beschrijven het gevoel dat ze in Turkije "de Hollandse" zijn en in Nederland "de Turkse". Dat zegt niet dat er iets mis is met je identiteit. Het hoort bij opgroeien met twee culturen. In ons stuk over leven tussen twee culturen lees je hoe dat voelt en wat helpt.

Ook de manier van omgaan met Turkije verschilt per familie. De ene familie gaat elk jaar naar de memleket, de andere komt er om de paar jaar. Sommigen rijden, en voor hen is de reis zelf een vast onderdeel van de zomer. Over die tocht schreven we in sıla yolu, met de auto naar Turkije.

Wat betekent dit als je een partner zoekt?

Voor wie een Turkse of Turks-Nederlandse partner zoekt, is het getal vooral geruststellend: je zoekt niet in een kleine groep. Maar een grote groep maakt het niet vanzelf makkelijk. Je kunt een goede match missen omdat je alleen kijkt naar je eigen stad, je eigen kring of de bekende van een bekende.

Tegelijk betekent "Turks" niet voor iedereen hetzelfde. De één zoekt iemand die thuis Turks praat en elk jaar naar dezelfde provincie gaat. De ander wil vooral iemand die de cultuur begrijpt, zonder dat er een memleket aan hangt. Dat zijn gesprekken die je beter vroeg voert dan laat.

Op Lokum toont elk profiel welke intentie iemand heeft en welke memleket bij die persoon hoort. Een gesprek kan pas beginnen als jullie elkaar over en weer een like hebben gegeven, en een vinkje laat zien dat iemand zich met een korte live selfie heeft geverifieerd. Zo begin je bij wat jullie delen, en niet bij een statistiek.