Avrupa'da büyüyenle Türkiye'de büyüyenin ilişkisi nasıl yürür?

İki dünya aynı masada

Biri Berlin'de ya da Köln'de doğmuş, okulunu orada okumuş. Diğeri İzmir'de, Trabzon'da, Gaziantep'te büyümüş. İkiniz de Türk'sünüz, ama tam olarak aynı Türklük değil bu. Bir taraf için hafta sonu kahvaltısı saatler süren bir ritüel. Diğeri için 'brunch' kelimesi gayet doğal.

Bu ilişkiler yürüyor, hem de çok sağlam yürüyor. Ama romantik bir masal değil. Farkları görmezden gelirsen kaybolmuyorlar, sadece sonraya saklanıyorlar. Aşağıda dürüst bir harita var: nerede takılırsınız, nasıl açarsınız.

Dil: aynı kelimeler, farklı frekans

İkiniz de Türkçe konuşuyorsunuz, sorun bu değil. Sorun şu: Avrupa'da büyüyen taraf duygusal konuları çoğu zaman kafasında Almancaya ya da Felemenkçeye çevirip geri getiriyor. Şaka yaparken, kızgınken, sevgi gösterirken içinden geçen dil başka olabilir.

Espriler ilk çöken şey. Türkiye'de büyüyenin diziden, sokaktan, memleketten gelen bir mizahı var. Diğerininki okul koridorundan, YouTube'dan, iki dilin karışımından. Aynı espriye ikiniz de aynı anda gülene kadar biraz zaman geçiyor. Bu normal. Kötü işaret olan tek şey, birinin diğerinin aksanıyla ya da 'yarım Türkçesiyle' dalga geçmesi. Orada durun.

Pratik olan: anlamadığın esprinin arkasını sor, utanma. 'Bu neden komik' cümlesi ilişki bitiren değil, yakınlaştıran bir soru.

Para: kimse yüksek sesle konuşmuyor ama herkes bekliyor

En sinsi çatışma burada. Avrupa'da büyüyen taraf genelde hesabı bölmeye, planlı harcamaya, kendi paranı kendin yönet mantığına alışkın. Türkiye'de büyüyen taraf için hesabı kapatmak bazen bir jest, bazen bir sorumluluk, bazen de aileye karşı bir görüntü meselesi.

Kimse kötü niyetli değil. Sadece para farklı şeyleri temsil ediyor: birinde özgürlük, diğerinde cömertlik ve saygı. Düğün, altın, aileye gönderilen destek, ilk ev. Bunların hiçbiri kendiliğinden çözülmüyor.

Erken konuşun. Kaba değil, net olun: 'Ben şunu böyle görüyorum, sen bu konuda nasıl büyüdün.' Rakamdan önce beklentiyi masaya koyun.

Kayınlar: ikinci bir ilişki

Türkiye'deki aileyle ilişki, çiftin kendi ilişkisi kadar gerçek bir emek istiyor. Avrupa'da büyüyen taraf için haftalık telefon, uzayan yaz ziyaretleri, 'ne zaman geliyorsunuz' baskısı yorucu gelebilir. Türkiye tarafı için bunlar sevgi, sınır ihlali değil.

İki taraf da şunu unutuyor: kayınvalide düşman değil, farklı bir dilde seven biri. Avrupa'da büyüyenin ailesi de çoğu zaman aynı Türk aile, sadece otuz yıl önce göç etmiş bir versiyonu. Yani iki farklı 'Türk aile' modeli çarpışıyor: biri diasporada donmuş, diğeri Türkiye'de değişmiş.

İşe yarayan: partnerini kendi ailene karşı savun. Onun kendi ailesiyle arası, onun işi. Senin ailenle onun arası, senin işin. Bu tek kural çok kavga bitiriyor.

Aidiyet: ikiniz de bazen yarım hissediyorsunuz

Avrupa'da büyüyen taraf Türkiye'de 'Almancı' oluyor, Avrupa'da hâlâ 'yabancı'. Türkiye'de büyüyen taraf ise partnerinin dünyasında bazen köylü muamelesi görme korkusu taşıyor. İki taraf da bir yerde eksik hissedebiliyor.

Bunu bir yarışa çevirmeyin. 'Sen gerçek Türk değilsin' ya da 'sen buranın hâlini bilmezsin' cümleleri en derin yaraları açıyor. İkinizin de aidiyeti gerçek, sadece farklı adreslerden geliyor.

Vize ve mesafe: romantik olmayan kısım

Bu ilişkilerin çoğunda bir dönem iki ülke arası yaşanıyor. Vize, oturum, evlilik üzerinden taşınma: bunlar gerçek ve stresli süreçler. Burada hukuki tavsiye vermiyoruz, sadece şunu söylüyoruz: bu yükü küçümsemeyin.

Bekleme süreleri ilişkiyi yıpratabilir. Biri hayatını kurmuş, diğeri her şeyini bırakıp gelecek. Gelen taraf çoğu zaman dilini, işini, arkadaş çevresini sıfırdan kuruyor. Gelen kişinin fedakârlığını görünür kılın. Taşındıktan sonraki ilk yıl en kırılgan yıl. Detaylar için resmi kaynaklara ve bir uzmana danışın, kulaktan dolma bilgiyle ilerlemeyin.

Peki bunu ne yürütüyor

Yürüyen çiftlerde ortak birkaç şey var. Farkı kusur değil, bilgi olarak görüyorlar. 'Sen neden böylesin' yerine 'sen böyle büyümüşsün' diyorlar. Espriyi paylaşana kadar sabrediyorlar. Parayı ve aileyi kriz çıkmadan, sakinken konuşuyorlar.

Bir de şu var: ortak bir üçüncü kültür kuruyorlar. Ne tamamen Türkiye, ne tamamen Avrupa. Kendi bayram düzenleri, kendi mutfakları, iki dili karıştırdıkları kendi özel şakaları. En sağlam olan kısım bu.

Böyle birini ararken aynı ikilemi anlayan insanlarla tanışmak işi kolaylaştırıyor. Lokum'da profillerin çoğu tam bu ikircikli yeri biliyor: hem buralı hem oralı. Nereden başlayacağını bilemezsen keşfet sayfasına göz at, ya da memleket üzerinden kendine yakın hisseden biriyle başla.

Kısacası: bu ilişki daha çok konuşma ister, ama daha az yalnızlık verir. Doğru kurulunca iki dünyanın da en iyi yanını aynı evde toplarsın.