Bismillah betekenis: in de naam van God, en wanneer je het zegt
Bismillah betekent "in de naam van God" en zeg je aan het begin van iets, vooral voor het eten. Hier lees je waar het vandaan komt en wat je als gast doet.
Wat betekent bismillah?
Bismillah betekent "in de naam van God" en wordt gezegd aan het begin van iets, vooral voor het eten. Het is de ingekorte vorm van bismillahirrahmanirrahim, "in de naam van God, de Barmhartige, de Genadevolle". In het Turks heet die volledige formule besmele. De uitdrukking is Arabisch en wordt door moslims over de hele wereld gebruikt, ook door Turken in Nederland.
Letterlijk is bi-smi "in de naam van", gevolgd door Allah (God). In het Nederlands zie je ook de spelling bismilah of bismillâh; in het Turks staat meestal bismillah. De uitspraak is ongeveer "bis-mil-lah".
Waar komt bismillah vandaan?
De formule staat aan het begin van elke soera (hoofdstuk) van de Koran, behalve soera 9, At-Tawba. Vanuit die gewoonte is het een uitdrukking voor het dagelijks leven geworden: moslims zeggen het om een handeling te beginnen in de naam van God. Het gaat dus om een intentie, een kleine bewuste pauze voor je iets doet.
Bismillah wordt gezegd bij uiteenlopende gelegenheden, zoals bij het binnengaan van een huis, bij het starten van een reis of bij het beginnen aan een taak. Hoe strak iemand zich daaraan houdt, verschilt per persoon en per gezin.
Bismillah en eten: hoe het aan tafel werkt
Aan tafel is bismillah het bekendst. Veel Turkse gezinnen zeggen het zachtjes voordat ze beginnen met eten, en soms hoor je het hardop als de gastvrouw het eerste bord neerzet. Na het eten volgt vaak elhamdülillah, "lof zij God", en tegen de kok eline sağlık, "gezondheid voor je handen".
- Voor het eten: bismillah, vaak zacht, niet als show.
- Als gastvrouw of gastheer: iemand zegt "buyurun" (ga uw gang) en soms ook "bismillah" als uitnodiging om te beginnen.
- Na het eten: elhamdülillah, en een compliment voor de kok.
Als gast hoef je niet mee te doen. Wacht gewoon even tot iedereen is begonnen of tot de gastheer je uitnodigt. Meer over hoe gastvrijheid werkt lees je in Turkse gastvrijheid.
Bismillah in andere situaties
Naast het eten hoor je bismillah in veel alledaagse momenten: iemand begint aan een klus, start de auto of vertrekt voor een lange rit, en zegt zacht "bismillah". Het is een kort moment van bewust beginnen, vergelijkbaar met hoe sommige mensen "zo, daar gaan we" zeggen, maar dan met een religieuze laag.
Soms betekent het in de praktijk gewoon "vooruit dan", bijvoorbeeld als iemand moed verzamelt voor iets spannends. Dat zegt niets over hoe religieus iemand is; in veel Turkse gezinnen hoort het woord gewoon bij de dagelijkse taal. Voor meer uitdrukkingen waarin geloof en dagelijks leven door elkaar lopen, zie de Turkse woorden die je in Nederland vaak hoort en de pagina over inshallah.
Wat zeg je als iemand bismillah zegt?
Niet veel. Bismillah wordt meestal niet beantwoord. Als gast kun je gewoon beginnen zodra de gastheer of gastvrouw dat doet, of even wachten. Wil je iets zeggen, dan is afiyet olsun (eet smakelijk) een fijn antwoord. Niet-moslims hoeven de formule niet na te zeggen, en niemand verwacht dat. Het gaat om respect: even stil blijven terwijl iemand het zacht uitspreekt is genoeg.
Bismillah versus inshallah en mashallah
Bismillah markeert het begin van iets. Inshallah heeft het over de toekomst, mashallah over iets moois dat er al is. Alle drie noemen God, maar ze horen bij een ander moment. Waarom mashallah juist bij complimenten hoort, lees je in de uitleg over mashallah.
Bismillah betekent "in de naam van God" en wordt gezegd aan het begin van iets, vooral voor het eten. Als gast hoef je niets te zeggen: even wachten en na afloop een compliment geven (eline sağlık) is genoeg. Een eerste maaltijd bij iemands familie is een mooi moment om te laten zien dat je de gewoonten waardeert. Wil je iemand leren kennen met wie je die gewoonten deelt? Op <a href="/nl/">Lokum</a> laat elk profiel zien wat iemand zoekt en uit welke memleket die komt.
