Mashallah betekenis: wat Turken bedoelen met maşallah

Wat betekent mashallah?

Mashallah betekent "wat God gewild heeft" en wordt gezegd uit bewondering of dankbaarheid voor iets moois dat er is. In het Turks schrijf je maşallah, uitgesproken als "ma-sjal-lah". Je zegt het over een gezonde baby, een stralende bruid, een geslaagde taart of een neef die zijn diploma haalt. Het is een compliment en een zegenwens tegelijk: je erkent dat iets goeds er is, en je schrijft dat toe aan God in plaats van aan jezelf of aan toeval.

In het Nederlands zie je ook de spellingen mashaallah, masjallah en masallah. Het verschil met inshallah is eenvoudig: inshallah kijkt vooruit, mashallah kijkt naar wat er al is.

Waar komt mashallah vandaan?

De uitdrukking komt uit het Arabisch en is verbonden met de Koran, waar de formule in soera Al-Kahf (vers 39) voorkomt in een gesprek over rijkdom en trots. De gedachte erachter: wie iets moois ziet of bezit, hoort eraan te denken dat het een gave is en niet vanzelfsprekend.

Net als inshallah is mashallah in de loop van de tijd een gewone uitdrukking geworden in alle talen van de islamitische wereld, waaronder het Turks. In de Turkse dagelijkse taal hoor je het ook van mensen die zichzelf niet bijzonder religieus noemen, vaak gewoon als "wat mooi" of "goed gedaan".

Mashallah en het boze oog (nazar)

In veel Turkse gezinnen hoort mashallah bij een tweede betekenis: bescherming tegen het boze oog, nazar. Het idee is dat bewondering, vooral als die met jaloezie vermengd is, iemand ongeluk kan brengen. Door bij een compliment maşallah te zeggen laat je zien dat je het goed bedoelt en dat je het de ander van harte gunt. Daarom hoor je het zo vaak bij baby's en kleine kinderen, bij een nieuw huis of bij een verloving.

Soms zeggen mensen er een tweede zinnetje achter, zoals nazar değmesin, "moge het boze oog het niet raken". Het blauwe oogkraaltje, de nazar boncuğu, hoort bij dezelfde gedachte. Meer over die traditie en hoe die doorwerkt in relaties lees je in nazar en het boze oog in de liefde.

Wanneer zeg je mashallah?

Een paar typische situaties:

• Bij een compliment over iemands uiterlijk of kind: "Maşallah, wat is hij groot geworden."
• Bij een succes: "Maşallah, je bent geslaagd."
• Bij mooi eten of een mooi huis: "Maşallah, wat een mooie tafel."
• Als reactie op goed nieuws: vaak gevolgd door nazar değmesin.

Een compliment zonder mashallah is niet onbeleefd, maar bij Turkse gezinnen komt het warm over als je het wel zegt, vooral over kinderen of over iets waar iemand zichtbaar trots op is.

Hoe reageer je als iemand mashallah tegen jou zegt?

Een veelgehoord antwoord is sağ ol (dank je), of wat religieuzer Allah razı olsun, "moge God tevreden over je zijn". Als niet-moslim kun je gewoon bedanken met een glimlach. Iemand die mashallah zegt, bedoelt het vriendelijk: het is een teken van waardering, geen vraag om een uitgebreid antwoord.

Ook bij het daten komt het voor. Zegt iemand "maşallah, wat zie je er mooi uit", dan is dat een warm compliment waarin respect zit. Het ligt dichter bij "wat zie je er goed uit" dan bij een opdringerige opmerking, juist omdat het erkent dat schoonheid een gave is. Een lijst met nog meer Turkse woorden die je zult tegenkomen staat in onze gids met Turkse woorden en hun betekenis.

Mashallah of tabarakallah?

Je hoort soms ook tabarakallah (Turks: tebarekallah), "gezegend is God". Beide worden gebruikt om een compliment te geven en tegelijk Gods zegen te noemen. Mashallah is in het Turks veruit het gewoonst; tabarakallah klinkt wat formeler. In de praktijk wisselen veel moslims ze af, en in het Turks hoor je ze ook samen: maşallah tebarekallah.